ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ

«ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ»

Στόχος της δράσης είναι η επιχορήγηση νοικοκυριών χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων για την ανακαίνιση και την ήπια ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, με στόχο την αύξηση της προσφοράς κατάλληλων και ποιοτικών κατοικιών προς ιδιοκατοίκηση ή εκμίσθωση, η οποία θα συνδράμει στην αποκλιμάκωση της ραγδαίας αύξησης του κόστους στέγασης και συντήρησης της κατοικίας κατά τα τελευταία έτη.

Κατηγορίες Ακινήτων:

Α. «Κλειστές» Κατοικίες

Αφορά ακίνητα τα οποία ήταν δηλωμένα ως κενά (έντυπο Ε2) ή ήταν μη ηλεκτροδοτούμενα κατά το πρόσφατο χρονικό διάστημα.

·       Ιδιοκτησιακό Κριτήριο: Για να υποβάλει αίτηση για κλειστό ακίνητο, ο ενδιαφερόμενος πρέπει να διαθέτει πλήρη κυριότητα ή επικαρπία σε ποσοστό ίσο ή μεγαλύτερο του 50%. Η ψιλή κυριότητα από μόνη της δεν αρκεί για αυτή την κατηγορία.

·       Η Μετα-προγραμματική Δέσμευση: Οι ιδιοκτήτες κλειστών ακινήτων υποχρεούνται, αμέσως μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, να διαθέσουν το ακίνητο είτε για μακροχρόνια μίσθωση (τουλάχιστον 5 ετών) ως κύρια κατοικία, είτε για ιδιοκατοίκηση.

·       Ρητή Απαγόρευση: Απαγορεύεται αυστηρά η διάθεση του ακινήτου για βραχυχρόνια μίσθωση (τύπου Airbnb), για επαγγελματική χρήση ή υπεκμίσθωση. Η παραβίαση αυτού του όρου συνεπάγεται την έντοκη επιστροφή ολόκληρης της επιχορήγησης.

Β. «Ανοιχτές» Κατοικίες (Ιδιοκατοίκηση)

Αφορά ακίνητα που χρησιμοποιούνται ήδη αποδεδειγμένα ως κύρια κατοικία (όπως προκύπτει από το Ε1 του ιδιοκτήτη ή του ενοικιαστή/δωρεάν παραχωρησιούχου).

·       Ιδιοκτησιακό Κριτήριο: Είναι επιλέξιμο οποιοδήποτε εμπράγματο δικαίωμα (πλήρη κυριότητα, επικαρπία ή ψιλή κυριότητα). Σε περίπτωση ψιλής κυριότητας, απαιτείται η έγγραφη συναίνεση του επικαρπωτή

Γενικά Τεχνικά Κριτήρια Ακινήτου

Κάθε κατοικία (μονοκατοικία, μεμονωμένο διαμέρισμα ή πολυκατοικία ως ενιαίο κτίριο) πρέπει:

Ø  Να υφίσταται πλήρως νόμιμα. Τυχόν πολεοδομικές αυθαιρεσίες πρέπει να έχουν τακτοποιηθεί οριστικά (π.χ. Ν. 4495/17) πριν την οριστική υποβολή, καθώς το σύστημα διασταυρώνει στοιχεία με την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου (ΗΤΚ).

Ø  Να μην έχει κριθεί κατεδαφιστέο.

Ø  Να κατατάσσεται, βάσει του Πρώτου Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (Α’ ΠΕΑ), σε κατηγορία ίση ή χαμηλότερη της Γ’.

Ø  Να μην υπερβαίνει σε επιφάνεια τα 120 τ.μ. κύριων χώρων.

Ø  Να διαθέτει οικοδομική άδεια, που έχει εκδοθεί έως την 31η Δεκεμβρίου 1990 ή άλλο αντίστοιχο νομιμοποιητικό στοιχείο (π.χ. βεβαίωση προ του 1955)

Ø  Να μην έχει ενταχθεί σε αντίστοιχο πρόγραμμα μετά την 1.1.2020

Ø  Να μην είναι καταχωρημένη σε βραχυχρόνια μίσθωση (Airbnb)

Η επιβεβαίωση των παραπάνω προϋποθέσεων πραγματοποιείται στο στάδιο υποβολής και αξιολόγησης της Αίτησης Χρηματοδότησης.

Κατ’ εξαίρεση των παραπάνω δύναται για τρίτεκνους και πολύτεκνους να είναι επιλέξιμες κατοικίες με επιφάνεια κύριων χώρων ως και 150τμ.

Εισοδηματικά Κριτήρια & Κλίμακα Επιχορήγησης (Φορολογικό Έτος 2025)

Τα βασικά ποσοστά επιδότησης κλιμακώνονται με βάση το εισόδημα του φορολογικού έτους 2025:

Τα φυσικά πρόσωπα που δύναται να υποβάλουν αίτηση πληρούν τα εισοδηματικά κριτήρια, που αναφέρονται στον πίνακα που ακολουθεί, ανάλογα με την οικογενειακή κατάστασή τους:

Α/Α	Περιγραφή Οικογενειακής Κατάστασης	Εισοδηματική κατηγορία Ι (Ποσοστό Επιχορήγησης 80%)	Εισοδηματική κατηγορία ΙΙ (Ποσοστό Επιχορήγησης 70%)
		Ανώτατο ετήσιο φορολογητέο εισόδημα φορολογικού έτους 2025	Ανώτατο ετήσιο φορολογητέο εισόδημα φορολογικού έτους 2025
1	Άγαμος (μονοπρόσωπο νοι­κοκυριό)	18.000 €	25.000 €
2	Έγγαμος / ΜΣΣ χωρίς παιδιά	25.000 €	35.000 €
3	Έγγαμος / ΜΣΣ με 1 παιδί	30.000 €	40.000 €
4	Έγγαμος / ΜΣΣ με 2 παιδιά ή	35.000 €	45.000 €
5	Μονογονεϊκή με 1 παιδί	28.000 €	39.000 €
6	Για κάθε επιπλέον παιδί (Έγ­γαμος /ΜΣΣ/ Μονογονεϊκη)	5.000 €	5.000 €

 Σημείωση: Εάν το εισόδημα του 2025 υπερβαίνει τα όρια, εξετάζεται ο μέσος όρος των ετών 2023, 2024 και 2025.

Τα ποσοστά επιχορήγησης του ανωτέρω πίνακα προσαυξάνονται κατά 5% κατά περίπτωση, ως εξής:

·       Ιδιοκτήτες ή εξαρτώμενα μέλη με αναπηρία

·       Πολύτεκνες ή μονογονεϊκές οικογένειες

·       Ακίνητα που βρίσκονται σε ειδικές περιοχές (λιγνιτικές ζώνες, ορεινούς ή μειονεκτικούς δήμους)

Οι ανωτέρω προσαυξήσεις είναι σωρευτικές. Το τελικό ποσοστό επιχορήγησης δεν δύναται να υπερβαίνει το ποσοστό ενενήντα πέντε τοις εκατό (95%) για τους ωφελούμενους της εισοδηματικής κατηγορίας Ι και το ποσοστό ογδόντα πέντε τοις εκατό (85%) για τους ωφελούμενους της εισοδηματικής κατηγορίας ΙΙ.

Προϋπολογισμός Έργου:

·       Ανώτατος επιλέξιμος προϋπολογισμός: Έως 36.000 € (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ) ανά αίτηση κατοικίας.

·       Μοναδιαίο κατασκευαστικό κόστος: Δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 300 € ανά τετραγωνικό μέτρο της κύριας επιφάνειας του ακινήτου.

Είδη Παρεμβάσεων:

Σκέλος Α: Γενικές Εργασίες Ανακαίνισης και Εκσυγχρονισμού

Καλύπτονται εργασίες που βελτιώνουν τη λειτουργικότητα της κατοικίας, οι οποίες μέχρι σήμερα εξαιρούνταν από τα προγράμματα ΕΣΠΑ:

Ø  Κουζίνα & Μπάνιο: Ολική αποξήλωση, αντικατάσταση υδραυλικών δικτύων, τοποθέτηση νέων ειδών υγιεινής, πλακιδίων, μπαταριών και επίπλων κουζίνας/μπάνιου.

Ø  Δάπεδα: Αντικατάσταση παλαιών επιστρώσεων με νέα υλικά (πλακάκια, laminate, μάρμαρα, ξύλο).

Ø  Ηλεκτρολογικές Εγκαταστάσεις: Αντικατάσταση καλωδιώσεων, νέοι εσωτερικοί ηλεκτρολογικοί πίνακες και μηχανισμοί (πρίζες/διακόπτες).

Ø  Λοιπές εργασίες: Εσωτερικές θύρες, ελαιοχρωματισμοί, επισκευές επιχρισμάτων και αποκατάσταση δομικών στοιχείων.

Σκέλος Β: Ήπιες Ενεργειακές Παρεμβάσεις

Ø  Κουφώματα: Αντικατάσταση με νέα θερμοδιακοπτόμενα κουφώματα, διπλούς ή τριπλούς ενεργειακούς υαλοπίνακες και συστήματα σκίασης (ρολά, παντζούρια).

Ø  Ζεστό Νερό Χρήσης (ΖΝΧ): Υποχρεωτική ή προνομιακή εγκατάσταση ηλιακού θερμοσίφωνα ή ηλιοθερμικού συστήματος.

Ø  Θέρμανση / Ψύξη: Εγκατάσταση αυτόνομων συστημάτων (π.χ. αντλίες θερμότητας, λέβητες αερίου) ή νέων κλιματιστικών μονάδων (Inverter) υψηλής ενεργειακής απόδοσης.

Δαπάνες για αγορά προϊόντων και υλικών, που είναι απαραίτητα για τις εργασίες, που περιγράφονται στις περ. α) και β).

Οι παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης:

– πρέπει να αναβαθμίζουν το ακίνητο τουλάχιστον κατά μία ενεργειακή κατηγορία,

– και να αντιστοιχούν στο 20%-40% του συνολικού προϋπολογισμού του έργου.

Αρμοδιότητες Μηχανικού – Τεχνικού Συμβούλου:

Προέλεγχος & Αφετηρία: Διενέργεια του ελέγχου νομιμότητας (πολεοδομικός έλεγχος) και έκδοση του Α’ ΠΕΑ για την πιστοποίηση της ενεργειακής αφετηρίας.

Τεχνικό Δελτίο: Σύνταξη του Πίνακα Παρεμβάσεων, ο οποίος πρέπει να ισορροπεί με ακρίβεια ανάμεσα στις επιθυμητές οικοδομικές εργασίες και τις αναγκαίες ενεργειακές παρεμβάσεις για την επίτευξη του στόχου, σεβόμενος τα επιτρεπόμενα όρια του προϋπολογισμού (36.000 € και 300 €/τ.μ.).

Αδειοδότηση: Έκδοση της απαραίτητης Έγκρισης Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας (ΕΕΔΜΚ) μέσω του συστήματος e-Άδειες του ΤΕΕ, η οποία απαιτείται εκ του νόμου για την πλειονότητα των ριζικών εσωτερικών ανακαινίσεων και των εξωτερικών μονώσεων.

Πιστοποίηση & Ολοκλήρωση: Συγκέντρωση των δικαιολογητικών, έλεγχος των τιμολογίων και των ηλεκτρονικών πληρωμών των αναδόχων, και συνεργασία για την έκδοση του Β’ ΠΕΑ (το οποίο εκδίδεται υποχρεωτικά από διαφορετικό επιθεωρητή για λόγους διαφάνειας) με σκοπό την τελική εκταμίευση. 

Αμοιβές Μηχανικών - Τεχνικών Συμβούλων:

Οι αμοιβές του μηχανικού δεν προσμετρώνται και δεν μειώνουν το πλαφόν των 36.000 € των κατασκευαστικών εργασιών. Καλύπτονται στο 100% από το πρόγραμμα ως «υποστηρικτικές δαπάνες» και περιλαμβάνουν:

·       Αμοιβές μηχανικών-τεχνικών συμβούλων έργου για τη σύνταξη του σχεδίου παρεμβάσεων

·       Δαπάνες για την έκδοση απαιτούμενων αδειών, την έκδοση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου, τη διενέργεια των απαιτούμενων ενεργειακών επιθεωρήσεων και την έκδοση των σχετικών Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης

·       Δαπάνη για τον έλεγχο ολοκλήρωσης του έργου από Ελεγκτή Δόμησης

Οι λοιπές δαπάνες αυτές μπορούν να ανέλθουν κατά μέγιστο έως του συνολικού ποσού 2.500€ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ), και ο ακριβής τρόπος υπολογισμού τους στα επιμέρους στοιχεία θα περιγραφεί στον Οδηγό Εφαρμογής της Δράσης.